Bereken de cropfactor van je camera

Allereerst, wat houdt de hierboven genoemde cropfactor in?

De term cropfactor wordt in de foto en video wereld gebruikt om een vergelijking te kunnen maken tussen de openingshoeken van lenzen op verschillende camera’s.

Bijvoorbeeld een 50mm lens. De openingshoek op een analoge camera is heel anders dan op de meeste digitale camera’s. Hoe kan dit?
Dit komt door de verschillende groottes van de sensoren in de digitale camera’s, de zogenaamde CCD of CMOS chips. Dit is de vervanger van de vroeger analoge film.

De meeste analoge camera's maken gebruik van zogenaamde 35 mm films. Een negatief-film of dia-film in middenformaat. De term full-frame sensor wordt ook veel gebruikt.
De maten van het lichtgevoelige vlak van een 35 mm film zijn 36 x 24 mm. Dit is de norm vanwaaruit de cropfactor wordt bepaald. Een cropfactor van 1.
Cropfactor vergeleken met 35mm film camera en Canon 5D en 750D
Een APS-C formaat sensor in een digitale camera, zoals die bijvoorbeeld in een Canon 350D tot 750D wordt gebruikt, heeft kleinere afmetingen dan de hierboven genoemde 35 mm film, nl.: 22,7 x 15,1 mm.
De maten van camera sensoren worden doorgaans in inches opgegeven en neemt men hiervoor de diagonaal. (Zie ook de tekening hieronder) Voor een goede vergelijking wordt in dit artikel deze maatvoering aangehouden.

De diagonaal van een 35 mm film is 1,7 inch. Van een APS-C formaat sensor is die 1,07 inch.

Dat geeft een cropfactor van: 1,7 / 1,07 = 1,6

Dus een APS-C formaat sensor heeft een cropfactor van 1,6.

Lengte van je lens in mm oftewel de Brandpuntsafstand

De meeste fotografen zijn gewend om de lengte van een lens te specificeren in millimeters, wat staat voor de brandpuntsafstand. Die afstand bepaalt de openingshoek van de lens, oftewel de breedte en hoogte van het kijkveld. Lens-fabrikanten specificeren de brandpuntsafstand in 'mm'.
Een lens van 28 mm wordt een groothoeklens genoemd en heeft een grote openingshoek. Een lens van 400 mm wordt een telelens genoemd en haalt het onderwerp 'dichterbij'.

Allereerst is de brandpuntsafstand een fysiek gegeven van de lens en wordt niet beïnvloed door de grootte van de sensor. Deze is gemaakt om een optimaal beeld te geven op een 35mm film formaat. Bij een kleiner oppervlak van de sensor valt in feite een deel van het beeld weg omdat het buiten de sensor valt. Dat is wat we een crop (uitsnede) van het beeld noemen.

Doordat een deel van het beeld buiten de sensor valt zie je een kleiner deel van het beeld dat de lens ‘vangt’, en lijkt het of de openingshoek kleiner is. Deze (effectieve) brandpuntsafstand is te berekenen met de cropfactor. Vanaf nu gebruiken we hiervoor de term: 'effectieve brandpuntsafstand'.

Wat kun je met deze cropfactor informatie?

Uit de cropfactor maken we op dat een 28 mm lens op een camera met APS-C formaat sensor een andere openingshoek zal krijgen, en daarom ook een andere effectieve brandpuntsafstand:

Dit berekenen we met de onderstaande formule

Brandpuntsafstand x Cropfactor = Effectieve brandpuntsafstand

Een 28 mm lens x cropfactor van 1,6 = Effectieve brandpuntsafstand van 44,8 mm.

De 44,8 mm lens is geen groothoeklens meer te noemen. Om wel een groothoek lens effect te krijgen op de Canon 750D APS-C sensor, heb je een lens van 28 mm / 1,6 = 17,5 mm nodig.

Een telelens wordt nog meer tele:

Een 200 mm lens wordt dan 200 mm x 1,6 = 320 mm.

De meeste mensen zullen blij zijn met een groter telebereik, maar meestal niet met minder 'groothoek'. Het is goed hier rekening mee te houden bij de aanschaf van lenzen, of de aanschaf van een toestel dat met een vaste lens is uitgerust.

Bij een panasonic GH2, GH3 of GH4 heb je een cropfactor van 2. Hierbij is het nog lastiger om een mooie groothoeklens te krijgen.

Praktisch

Aan de hand van het hierboven genoemde voorbeelden is het niet moeilijk om de cropfactor van andere camera sensoren te berekenen. In het voorbeeld hieronder is een overzicht te zien van 3 verschillende sensoren met hun bijbehorende cropfactor.
Sensor crop factor van je camera

Sensorformaat - Cropfactor
________________________
APS-C sensor - 1,6
Micro 4/3 camera - 2.0 (in FullHD)
1/2 inch sensor - 3,4
1/3 inch sensor - 5,1

We kunnen nu berekenen hoe we voor al deze sensoren een effectieve brandpuntsafstand krijgen van 28 mm.

APS-C sensor (1,07 inch)
28mm / 1,6 = 17,5 mm

Voor een 1/2 inch sensor is dit:
28mm / 3,4 = 8,2 mm

Voor een 1/3 inch sensor is dit:
28mm / 5,1 = 5,5 mm

Voor de Micro Four Thirds sensor in fullHD:
28mm / 2 = 14 mm

Cropfactor en scherptediepte

De lens bepaalt de optische eigenschappen, en dus ook scherptediepte. Neem nu twee camera's, beide met een 50mm f1.4 lens; cropfactor en FullFrame. De scherptediepte is bij beide lenzen gelijk. Echter de FF sensor geeft een grotere beeldhoek. De cropfactor sensor resulteert hier in een beeldhoek van een 75mm lens.

Een praktijkvoorbeeld: Twee fotografen, beiden maken dezelfde opname, dus dezelfde uitsnede. De één met een cropfactor sensor; de ander een FF.
De FF fotograaf zal een 50mm lens gebruiken en de cropfactor sensor fotograaf een 35mm. Als ze nu beide met diafragma 1.4 fotograferen is de scherptediepte NIET hetzelfde. Dat is een eigenschap van de lens. De 35mm lens heeft daarom een grote scherptediepte. Ongeveer dezelfde scherptediepte als een 50 mm lens met f/2.0.

Zou de 'cropfactor-sensor-fotograaf' exact hetzelfde beeld willen behalen als de FF fotograaf met de 35mm f/1.4 dan moet hij een 50mm f/0.95 lens hebben. Zo'n lens kost een lief kapitaaltje.

Het is dus niet zo dat een 35mm f/1.4 en een 50mm f/2.0 net zo lichtsterk zijn. Alleen de (schijnbare) scherptediepte is vergelijkbaar met f/2.0. Samengevat, die cropfactor omschrijft de 'artistieke eigenschappen' van een lens, en niet de fysische.

Extra informatie over de crop factor van Micro Four Thirds camera’s in video mode

Panasonic GH2, GH3, GH4 hebben een cropfactor van 2 door hun sensor formaat.

Deze camera’s bezitten een functie genaamd ETC mode. De sensor heeft bijvoorbeeld 14 Megapixels en FullHD video gebruikt hier maar 2 Megapixels van. Voor het filmen combineren alle digitale camera’s de grotere hoeveelheid pixels van de sensor tot de FullHD resolutie. Dit doen verschillende merken op verschillende manieren.

Wanneer je ETC inschakelt, worden alleen die pixels, in het midden van de sensor, gebruikt die nodig zijn om het videobeeld te maken. Hiermee introduceer je een Extra cropfactor. Immers het gedeelte van de sensor dat gebruikt wordt voor het videobeeld wordt kleiner en er valt een nog groter deel van het beeld van de lens buiten het gedeelte dat de filmbeelden opneemt.

Voorbeeld:
De hele sensor is van een GH2 is: 4976 x 2800 pixels groot
FullHD video is 1920 x 1080 pixels. De kropfactor van de GH2 sensor is normaal gesproken 2.

De extra cropfactor die door ETC mode wordt geintroduceerd is dan:

4976/1920 pixels=2,59

2800/1080 pixels=2,59

Totale cropfactor voor de GH2 in ETC mode is dan: 2 + 2,59 = 4,59 afgerond op 4,6


Praktisch naar de een lens vertaald:

De Panasonic 12-35mm lens heeft een effectieve brandpunts afstand van:

2 x 12-35mm = 24-70mm op de panasonic GH2 en GH3

4,6 x 12-35mm = 55-160mm in de ETC mode op de GH2 en GH3

De Canon 24-70mm lens is 48-140mm op de GH2 wat redelijk overeen komt met de 12-35mm in ETC mode.

Een ander goed artikel over dit onderwerp is
hier te lezen.

links
© 2017 3XFILM Telefoon: 06 - 24550824 | Amsterdam - IJsselstein ( Utrecht ) - Zwolle Mail ons